Historische woorden

Met woorden wek je geschiedenis tot leven. Dezer dagen verschenen er een paar op het Goudse pand Westhaven 17. De gevel van het enigszins vervallen herenhuis is opgeknapt en nu staat daar ineens in heldere, sierlijke krulletters: Den Engel - Anno 1357.

Heeft de eigenaar het streekarchief bezocht? Bladerde hij in het onvolprezen werk van Gouda's vroegere hbs-leraar dr. C.J. Matthijs? Las hij diens handgeschreven folianten met eigendomsoverzichten van zowat alle percelen in de binnenstad? Trof hij het bewuste jaartal aan met de vermelding dat er destijds iemand op de plaats van zijn huis leefde in een pand genaamd Den Engel?

De pui van het huidige pand aan de Westhaven stamt uit de eervorige eeuw, ouder zal hij niet zijn. De rest van het huis, afgezien van de fundamenten misschien, staat er ook niet langer dan de meeste andere huizen aan de gracht. Dertien-zeven-en-vijftig! Daarmee zou Gouda ineens een véél ouder intact gebleven pand bezitten dan iemand wist. Twee eeuwen zichtbare geschiedenis erbij. Een paar vakkundig door de meesterschilder aangebrachte woordjes. Klaar.

Een ander staaltje van eigenbelang dienend historisch woordgebruik valt deze dagen te zien in de krant, in artikelen over de bouw van een nieuw cursusgebouw voor de Muziekschool en de Werkschuit aan de Jeruzalemstraat. Volgens het gemeentelijke voornemen moet het Raoul Wallenbergplantsoen voor dit gebouw verdwijnen. In persberichten rept de gemeente met geen woord over dat plantsoen.

In plaats van te melden wat verdwijnt, krijgen de liefhebbers van oud Gouda een van vet druipend kluifje toegeworpen. De gemeente gaat bouwen op de plaats van het vroegere klooster van de collatiebroeders. ‘Een locatie bij uitstek waar bezoekers de geschiedenis van de stad kunnen beleven.’ Een prachtige plek voor cultuur, en historie vormt het uitgangspunt voor de nieuwbouw, aldus de gemeente. Wie de berichten oppervlakkig leest zou denken dat het oude klooster opnieuw wordt opgetrokken.

Als geschiedenis een kwestie is van gekrulde letters en zelfingenomen woorden, moeten we dan niet Desiderius Erasmus volledig in Gouda's stadshistorie inlijven? Voorwenden dat Dirk Volkertszoon Coornhert een volbloed Gouwenaar was? Liegen hoeft niet, selecteren wat je uitkomt is meestal voldoende.

juli 2006
<< Home